IX Konferencja Europejska, Tomaszowice - 11.09.2009


IX Konferencja Europejska z cyklu: ‘Rola Kościoła katolickiego w procesie integracji europejskiej'

Tomaszowice - 11. 09. 2009 r. 

 

Chrześcijańska odpowiedzialność w obliczu kryzysów.

Wyzwania w polityce, w porządku społeczno-gospodarczym, w kulturze i komunikacji.

 

 

Szanowni Państwo,

 

1. Już po raz kolejny mam zaszczyt otwierać Międzynarodową Konferencję z cyklu: Rola Kościoła Katolickiego w procesie integracji Europejskiej, organizowaną przez dobrze nam znaną Fundację im. Roberta Schumana i Fundację Konrada Adenauera, jak również przez Frakcję Europejskiej Partii Ludowej i Europejskich Demokratów z Parlamentu Europejskiego oraz przez Papieski Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie. Cieszę się, że jesteście wierni tej tematyce, ponieważ jest ona ciągle bardzo ważna, nie tylko dla Europy Środkowo-Wschodniej, ale również dla Europy Zachodniej. Aby Europa mogła oddychać oboma płucami - jak mówił przed laty Jan Paweł II - musi stwarzać równe szanse dla wszystkich jej mieszkańców. Dziś staje się to powoli możliwe również dzięki tym spotkaniom, podczas których podejmujecie Państwo ważne dla naszego kontynentu i świata problemy.

 

2. W tym roku tematem wykładów i dyskusji będzie sprawa Chrześcijańskiej odpowiedzialności w obliczu kryzysów. Nie muszę podkreślać, jak problem ten jest dziś ważny w kontekście kryzysu gospodarczego, jaki przeżywa Europa i świat. Nie chciałbym jednak wchodzić w szczegóły problematyki, ponieważ na ten temat będą się wypowiadać najwybitniejsi specjaliści z dziedziny ekonomii, polityki, etyki i kultury. Pragnąłbym jedynie przypomnieć kontekst nauczania Kościoła, który szczególnie od czasów Encykliki Rerum novarum papieża Leona XIII, przez Populorum progressio Pawła VI po Sollicitudo rei socialis Jan Pawła II i ostatnią Encyklikę Ojca świętego Benedykta XVI Caritas in veritate, włącza się w problemy, jakimi żyje świat.

Troska o sprawy społeczne i gospodarcze jest troską o człowieka, który wierzy w Boga i przez swoje życie ziemskie, uwikłane we wszystkie sprawy ekonomiczne i polityczne, dąży do osiągnięcia zbawienia wiecznego. Ojciec Święty Jan Paweł II często powtarzał, że „człowiek jest drogą Kościoła", dlatego Kościół nie może głosić Ewangelii o Jezusie Chrystusie w oderwaniu od realiów tego świata.

 

3. Przeżywając kryzys ekonomiczny, jaki ogarnął świat w naszych czasach i doświadczając jego skutków, chcemy przypomnieć podstawowe prawdy o chrześcijańskim rozumieniu rozwoju, odwołując się do nauki społecznej Kościoła, która Ewangelię odnosi do życia ludzi i społeczeństwa oraz do rzeczywistości doczesnych. Papież Paweł VI w Encyklice Populorum progressio (nr 3. 8) w centrum swojej refleksji postawił prawdę, że głoszenie Chrystusa jest dla ludzi wierzących pierwszym i zasadniczym czynnikiem rozwoju człowieka. Chrystus bowiem, całym swoim życiem - męką, śmiercią i zmartwychwstaniem - ukazał pełnię człowieczeństwa oraz przeznaczenie człowieka do szczęścia w Bogu.

Otwarcie się na Boga w Jezusie Chrystusie jest jednocześnie otwarciem się na człowieka we wszystkich wymiarach jego życia. Podejmując więc sprawy społeczne, Kościół nie wychodzi poza swoją misję, a jedynie naukę Chrystusa odnosi do konkretnego człowieka w jego uwarunkowaniach społecznych, ekonomicznych i kulturowych.

 

4. Kontynuując myśl swojego poprzednika, Jan Paweł II w Encyklice Sollicitudo rei socialis nie podawał sposobów rozwiązywania trudności ekonomicznych czy społecznych współczesnego świata, ponieważ Kościół nie zajmuje się wprost ekonomią czy gospodarką, lecz wskazywał mechanizmy antropologiczne, które leżą u podstaw wszelkich kryzysów. Według niego problem kryzysu wynika z faktu, że człowiek, dotknięty przez grzech pierworodny i jego skutki w postaci pychy i egoizmu, bardziej nastawia się na posiadanie, niż na dzielenie się dobrami materialnymi i duchowymi. W ten sposób rodzi się w człowieku napięcie między „być" i „mieć. W Sollicitudo rei socialis pisał: „... są tacy, nieliczni, którzy posiadają wiele i nie potrafią prawdziwie «być», bowiem na skutek odwrócenia hierarchii wartości przeszkodą staje się dla nich kult «posiadania»; są także i tacy, liczni, którzy mają mało lub nic i którzy nie są w stanie realizować swego zasadniczego ludzkiego powołania z powodu braku niezbędnych dóbr" (Sollicitudo rei socialis, nr 28). Według Jana Pawła II zło nie polega na tym, że ktoś ma dobra, lecz na tym, że one stają się celem jego działania, a nie środkiem, oraz że nie uwzględnia „jakości i hierarchii" dóbr.

Widząc niesprawiedliwości, jakie dokonują się we współczesnym świecie, Jan Paweł II napiętnował istnienie mechanizmów ekonomicznych, finansowych i społecznych, które prowadzą do gwałtownego wzbogacania się jednych i zubożenia drugich: „Mechanizmy te, uruchomione - w sposób bezpośredni lub pośredni - przez kraje bardziej rozwinięte, sprzyjają - poprzez samo ich funkcjonowanie - interesom tych, którzy nimi manewrują, ale w końcu doprowadzają do zdławienia lub uzależnienia gospodarki krajów słabiej rozwiniętych" (Sollicitudo rei socialis, nr 16). Jakże prorocze okazały się te słowa Ojca świętego w kontekście kryzysu, jaki rozpoczął się w ubiegłym roku i ogarnął cały świat. Oznakami tego kryzysu jest wzrastające bezrobocie i brak mieszkań, oraz wielkie zadłużenie ludzi, którzy nabywają mieszkania. Wzrasta zadłużenie nie tylko indywidualnych osób czy przedsiębiorstw, ale również całych państw (Sollicitudo rei socialis, nr 17-18).

Chrześcijanie, przypominał Jan Paweł II, są odpowiedzialni za losy świata poprzez zaangażowanie w sprawy ekonomiczne i społeczne. Mają więc moralny obowiązek, w oparciu o zasadę solidarności społecznej, dzielić się dobrami z biedniejszymi. Prawdziwy rozwój nie polega więc na egoistycznym gromadzeniu dóbr materialnych, zasobów technicznych czy intelektualnych, lecz wymaga dokonywania sprawiedliwego podziału tego, co człowiek wytwarza (por. Sollicitudo rei socialis, nr 9). Troska o rozwój gospodarczy i kulturowy jest jednocześnie troską o pokój na świecie.

 

5. Kontynuując myśl Pawła VI, zawartą w Populorum progressio i Jana Pawła II z Sollicitudo rei socialis, Ojciec Święty Benedykt XVI w Encyklice Caritas in veritate, poświęconej sprawom społecznym świata doby kryzysu, nie tylko stawia realistyczną diagnozę dotyczącą naszej rzeczywistości, ale jeszcze raz chce powiedzieć, że walka z kryzysem polega na głębokiej przemianie stosunków między narodami i liberalnego modelu życia gospodarczego. Przypomina o potrzebie solidarności miedzy bogatymi i biednymi, między „Północą" i „Południem", oraz o konieczności odniesienia spraw gospodarczych do sumienia człowieka.

Ojciec Święty Benedykt XVI podkreśla, że potrzebna jest zmiana podejścia do życia. Chodzi o to, abyśmy wszyscy zrewidowali styl życia, który często polega na szukaniu nowych przyjemności i konsumowaniu ich bez końca. Papież pisze w Encyklice: „Potrzebna jest skuteczna zmiana mentalności, która nas skłoni do przyjęcia nowych stylów życia, «w których szukanie prawdy, piękna i dobra oraz wspólnota ludzi dążących do wspólnego rozwoju byłyby elementami decydującymi o wyborze jakości konsumpcji, oszczędności i inwestycji»" (Caritas in veritate, nr 51).

W obliczu światowego kryzysu ekonomicznego słyszy się coraz częściej głosy zachęcające do refleksji nad jakością i sensem życia. Po raz kolejny widać, że cywilizacja nastawiona na posiadanie dóbr materialnych szybko wyczerpuje swoje możliwości rozwoju. Wydaje się konieczny powrót do nieprzemijających wartości, które nadają sens postępowi i pomagają pokonać bezmyślny kult konsumpcji oraz ukazać transcendentny wymiar naszego życia.

Dziękuję Państwu za uwagę.

 

powrót

Msze święte

Wyszukiwarka tymczasowo nieaktywna


Partnerzy:
Mecenas: