XI Międzynarodowa Konferencja, Rola Kościoła Katolickiego w Procesie Integracji Europejskiej, Tomaszowice 9 IX 2011



„ETYCZNY WYMIAR POLITYKI"

 

Ekscelencje,

Szanowni Państwo!

 

Bardzo serdecznie witam i pozdrawiam dostojnych uczestników XI Międzynarodowej Konferencji poświęconej etycznemu wymiarowi polityki. W szczególny sposób pragnę powitać prezydentów Republiki Federalnej Niemiec i Rzeczypospolitej Polskiej oraz przedstawicieli Stolicy Apostolskiej - Nuncjusza Apostolskiego w Polsce - abp Celestino Migliore, i podsekretarza w Sekretariacie Stanu Mons. dott. Ettore Balestrero.

 

1. Polityka wiąże się bezpośrednio ze społeczeństwem, kształtuje bowiem „sprawy codzienne", wpływa na funkcjonowanie środowisk społecznych, zawodowych, gospodarczych, kulturalnych, życie rodzin i jednostek. Jednym z ważnych problemów współczesnych systemów politycznych stało się tzw. „uczestnictwo polityczne", czyli udział każdego człowieka-obywatela w proponowanej mu demokracji, której jest on jednocześnie źródłem i gwarantem. I to właśnie udział człowieka w polityce sprawia, że ma ona wymiar etyczny.

 

Kościół wielokrotnie podejmował tę kwestię w swoim nauczaniu. W Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym czytamy m.in.: „Na pochwałę zasługuje postępowanie tych narodów, w których jak największa część obywateli uczestniczy w sprawach publicznych w warunkach prawdziwej wolności. (...) Ażeby zaś wszyscy obywatele byli skłonni uczestniczyć w życiu różnych grup, z których składa się organizm społeczny, konieczne jest, by mogli w nich znaleźć wartości, które by ich pociągały i skłaniały do służenia drugim. Słusznie możemy sądzić, że przyszły los ludzkości leży w ręku tych, którzy potrafią podać następnym pokoleniom motywy życia i nadziei" (KDK, 31).

 

Jan Paweł II, w Encyklice Centesimus annus (ogłoszonej 1 maja 1991 r., w setną rocznicę ukazania się encykliki Leona XIII Rerum novarum), dostrzega jednak pułapki demokracji, które sprawiają, że staje się ona dyktaturą „wąskich grup kierowniczych, które dla własnych partykularnych korzyści albo celów ideologicznych przywłaszczają sobie władzę w państwie" (CA, 46). Papież przestrzega więc przed wypaczeniem demokracji wskazując warunki prawidłowego rozwoju systemu demokratycznego. W Encyklice Centesimus annus stwierdza: „Autentyczna demokracja możliwa jest tylko w państwie prawnym i w oparciu o poprawną koncepcję osoby ludzkiej. Wymaga ona spełnienia koniecznych warunków, jakich wymaga promocja zarówno poszczególnych osób, przez wychowanie i formację w duchu prawdziwych ideałów, jak i «podmiotowości» społeczeństwa, przez tworze-nie struktur uczestnictwa oraz współodpowiedzialności" (CA, 46).

 

2. Kościół współczesny, o czym świadczą dokumenty Magisterium, jest świadomy konieczności wychowania człowieka do podjęcia odpowiedzialnej obecności we współczesnym życiu gospodarczym, politycznym i społecznym, zwłaszcza, gdy może ona przyczynić się do wniesienia w ten świat wartości chrześcijańskich. Kościół zwraca m.in. uwagę na to, że szczególną rolę edukacyjną w wychowaniu społeczeństwa do korzystania z praw demokracji odgrywa sposób sprawowania władzy przez aktualnie dominujące siły polityczne. Nie ulega wątpliwości, że praktyka polityczna oparta na zasadach sprawiedliwości społecznej, praworządności oraz niezbędnym minimum egalitaryzmu jest istotnym składnikiem świadomości i kultury politycznej społeczeństwa. Natomiast społeczna apatia, bierność, a także frustracja i zachowania agresywne są rezultatem błędnych sposobów sprawowania władzy.

 

3. Kościół nie utożsamia się z żadną formą państwową, wskazuje jedynie takie kategorie dobra, moralności i etyki, które pozwalają na sformułowanie wskazówek postępowania w różnych dziedzinach życia społecznego, a także politycznego.

 

Chrześcijańska moralność ma swoje źródło w relacji osobowej człowieka do Boga objawionej w Historii Zbawienia. Kościół, wierny Ewangelii przypomina, że partie, stowarzyszenia, organizacje czy inne grupy społeczne nie mogą aprobować i głosić zła, jeśli chcą być wierne nauczaniu swojego Mistrza. Każdy chrześcijanin indywidualnie ponosi odpowiedzialność za swoje myśli, czyny i słowa.

 

4. Jan Paweł II wielokrotnie podkreślał, że dobro wspólne, społeczne, a do takich należy polityka i wiążąca się z nią władza, stanowi część moralności chrześcijańskiej, która stara się odpowiedzieć na pytanie, czym jest dobro indywidualne i wspólnotowe, co jest dobrem dla społeczeństwa, a co jest dla niego złem. W ten sposób zaczyna się proces kształtowania sumienia w oparciu o wartości, jakie człowiek czy społeczeństwo przyjmuje za własne. Stąd też możemy powiedzieć, że państwo jest społecznością o charakterze moralnym. Cyprian Kamil Norwid nazywał Ojczyznę: „moralnym zjednoczeniem" i „wielkim-zbiorowym-Obowiązkiem". Moralność chrześcijańska należy zatem do samej istoty polityki, tłumaczy ją i uzasadnia.

 

Życzę owocnych obrad i konstruktywnych wniosków.

 

powrót

Msze święte

Wyszukiwarka tymczasowo nieaktywna


Partnerzy:
Mecenas: